De leading lady van de barok

Glazen plafonds zijn van alle tijden: furore maken als kunstenares was in de 17de eeuw bijna onmogelijk. Hoewel Michaelina Wautier (1604–1689) niet moest onderdoen voor haar mannelijke tijdgenoten, is haar oeuvre in de vergetelheid geraakt. Momenteel zijn een 30-tal werken van haar bekend. Ze getuigen van een uitdagende thematiek en een superieure techniek.

Mysterieuze Michaelina
Voor de eerste overzichtstentoonstelling van het oeuvre van Wautier slaan het Rubenshuis en het MAS de handen in elkaar. Kunsthistorica Katlijne Van der Stighelen (KU Leuven) cureert de . Zij doet al jaren onderzoek naar de barokkunstenares, over wie maar weinig is geweten. Haar leven is nauwelijks gedocumenteerd. Zeker is dat ze in Bergen werd geboren. En dat ze zich kort na 1640 met een van haar broers in Brussel vestigde.

Superieure techniek
Wautiers werk getuigt van groot vakmanschap. Bovendien beheerste ze verschillende genres. Naast portretten en genrestukken maakte ze historiestukken op groot formaat – een uitdaging die zelfs veel mannelijke schilders niet aangingen. Het is uitzonderlijk dat een barokkunstenaar zich niet specialiseerde en op alle vlakken even hoge kwaliteit afleverde. Van der Stighelen: ‘Om die superieure techniek te kunnen bereiken, moet Wautier een goede opleiding hebben gekregen.’ Een leermeester werd echter nog niet teruggevonden.

Adellijke kringen
Wautiers contact met adellijke milieus onderstreept haar grote intellectuele bagage, maar verklaart tegelijk waarom ze niet bekender is geworden. Meerdere werken werden aangekocht door aartshertog Leopold Willem, in die tijd de belangrijkste kunstverzamelaar in de Nederlanden. Van der Stighelen is er zeker van dat ze in opdracht werden gemaakt. Toen de aartshertog in 1659 naar Wenen verhuisde, nam hij ze mee. Ze zijn nooit bij het brede publiek bekend geweest.

Parade aan meesterwerken
Voor 2000 hing in geen enkel museum een schilderij van Wautier. Er is ook nooit werk te zien geweest in een kerk of andere openbare ruimte. Het maakt deze overzichtstentoonstelling er alleen maar unieker op. ‘Michaelina’ toont een parade aan meesterwerken, van indrukwekkende historiestukken tot genretaferelen, bloemstukken en portretten. De absolute apotheose is het monumentale ‘Triomf van Bacchus’, dat na veel onderhandelen vanuit Wenen kon worden overgebracht.

Michaelina. De leading lady van de barok
MAS | Museum aan de Stroom
Hanzestedenplaats 1, Antwerpen
Tot 02.09.2018
www.mas.be
Lees het volledige gesprek met Katlijne Van der Stichelen in 100% EXPO #23.
Deze tentoonstelling maakt deel uit van Antwerpen Barok 2018, Rubens inspireert. Het culturele stadsfestival brengt hulde aan Peter Paul Rubens en zijn barokke, culturele nalatenschap.

Laat een reactie achter





Meer tips