Een bloedrood barokjaar

In 2018 zet Antwerpen als nooit tevoren zijn barokschatten in de verf met Antwerpen Barok 2018: Rubens inspireert.

Het cultuurfestival wil hedendaagse kunstenaars in dialoog laten gaan met de artistieke erfenis van Rubens en zijn tijdgenoten. De kleur waarin de feestelijkheden worden ondergedompeld, is een diep vermiljoen, de kenmerkende tint rood waarmee de meester onder andere de mantels van onder ellende gebukt gaande Bijbelse figuren inkleurde. Luc Tuymans nam dit vurige kleurenpalet als inspiratiebron en doopte de tentoonstelling die hij ter gelegenheid van dit festival in het M HKA cureert Sanguine/Bloedrood.

De barok deed haar intrede in Antwerpen na de Gouden Eeuw, de periode waarin de stad uitgroeide tot een bloeiende havenstad en economische metropool. De zestiende eeuw bracht echter, naast wereldfaam, rijke kunstcollecties en exotische handelswaren zoals diamant, ook enkele gewelddadige religieuze conflicten en de Spaanse Furie met zich mee, gebeurtenissen die uiteindelijk de Val van Antwerpen in 1885 inluidden.

Terwijl ze door deze beproevingen haar status van bruisend handelscentrum moest afstaan aan Amsterdam, kende de stad in de daaropvolgende jaren een wederopbloei van de godsdienstbeleving. Die deed met een eigen weelderige kunststroming, de barok, een bijzondere wind door de Antwerpse straten waaien.

Overrompelend en overvloedig
Tijdens de barok werden imposante kerken, zoals de Sint-Carolus Borromeuskerk, aan het Antwerpse straatbeeld toegevoegd. Met hun rijkelijke versieringen moesten ze de gelovigen naar binnen lokken, waar die door dramatische Bijbelse taferelen werden overrompeld. Nooit eerder hadden kunstenaars in dienst van de katholieke kerk zo krachtig de gevoelswereld van hun protagonisten uitgebeeld.

Pieter Paul Rubens, die in Italië de meesters van de vroege barok had bestudeerd, doordrenkte zijn schilderijen met een ongezien meeslepend spel van schaduw, licht en kleur. Als een zeventiende-eeuwer zijn geloof in God was verloren, dan kon hij het terugvinden bij de aanblik van een gestorven Jezus die van het kruis neerzijgt in de bloedrode mantel van zijn trouwe vriend Johannes.

Vandaag maken de barokke kunstschatten nog steeds indruk, tot ver buiten de inmiddels verdwenen stadsomwallingen. Bijna vierhonderd jaar later is Rubens uitgegroeid tot een van de meest invloedrijke kunstenaars ooit en de beroemdste inwoner van Antwerpen. Zijn artistieke erfenis inspireert ook de huidige generatie kunstenaars. Het stadsfestival Antwerpen Barok 2018 wil deze dialoog tussen heden en verleden negen maanden lang voeren met een reeks schitterende tentoonstellingen, optredens en lezingen op verschillende locaties in de stad. Trouw aan het overdadige karakter van de barok biedt het festivalprogramma een overvloed aan keuzemogelijkheden.

Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert
Van juni 2018 tot januari 2019 in Antwerpen
www.antwerpenbarok2018.be

Laat een reactie achter





Meer tips